जँ अहाँ सोझाँ अबै छी
जानि नञि हम की पबै छी।
की कहू, कतेक रचना
अंकमे सटने रहै छी॥
रोममे गाँथल अहाँ के
भय अनिश्चितता भविष्यक
देल दैनन्दिन बनल अछि
सहस शुक्राचार्य शिष्यक।
राम जँ पेटे डेङओता
के मेटाओत कालिमा के
दुष्ट रक्तप ग्रास दिनकर
के छीनत शुचि लालिमा के।
जानि नञि कतेक कुण्ठा
गड़ि रहल अछि शूल सन
तञो तुरत हँसि दैत छी हम
ऋतु वसन्तक फूल सन॥
छी अहाँ चलि जाइत कतहु
लीखित वा मौखिक देबऽ ले
जानि नञि के-के अबैत अछि
जानि नञि की-की लेबऽ ले।
ठाढ़ चानन भाल जिनकर
गोमुखीमे माल होइत अछि
जे कोनो उधवा उठै छै
सबमे ओ हाथ होइत अछि।
के पढ़ल, के मूर्ख, के अछि
नीक अथवा बदचलन अछि
के स्वजाति के सुजाती
के स्वजन वा के सुजन अछि।
हे जहाजक उड़ल पंछी
जा ने घुरि आबैत छी
ता सतत कँपिते रहै छी
वृन्त परहुक फूल सन॥
शरद् ऋतु के स्वच्छ नभमे
केहन पूनम चान होइ छै
ठाढ़िअहु जँ फूटय मज्जर
गाछ लुधकल आम होइ छै।
कि हेतै जँ स्वयं चातक
लुब्ध हो कामी प्रवासक
मोन सम्पय फर अछइत
आस अघवृत्तिक अकासक।
जनै छी जे जनक जिनकर
स्वयं श्री उड्डीश छथि
तञे ने कर्त्तव्यक नियामक
पुत्र गणपति ईश छथि।
होइछ संशय हएब सोझाँ
बेर पर झरि पायब कि
तँ सतत झरिते रहै छी
वात शापित फूल सन॥
जन्म जन्मक पुण्य बल वश
क्लेश भंजक राम अओता
तीर लओता, धनुष लओता
चरण रज मम धाम लओता।
पतित नरपति केर कुकृत्यँ
हम पाथर बात लाजक
जँ प्रतीक्षा रामहिक हो
तँ अहल्या कोन काजक।
के लगाओत जा तमाचा
क्रूर कालक गाल पर
के लगाओत लाल टीका
भव्य भारत भाल पर।
देश सुन्दर भारतक
सीमान्त ई अघकाल अछि
हम बुझै छी अइ शती के
आइ अन्तिम साल अछि।
गगन पथ रथ बैसि दिनकर
भमथु भल शार्दूल वत्
हम सतत झरिते रहब प्रभु
वह्नि व्यापित फूल सन॥
जँ अहाँ सोझाँ अबै छी
जानि नञि हम की पबै छी।
जानि नञि कतेक कुण्ठा
गड़ि रहल अछि शूल सन
तञो तुरत हँसि दैत छी हम
ऋतु वसन्तक फूल सन॥
jan ahan sojhan abai chhi
jani nani hum ki pabai chhi.
ki kahu, katek rachna
ankme satne rahai chhee॥
romme ganthal ahan ke
bhay anishchitta bhavishyak
del dainandin banal achhi
sahas shukracharya shishyak.
raam jan pete Dengaota
ke metaot kalima ke
dusht raktap graas dinkar
ke chhinat shuchi lalima ke.
jani nani katek kuntha
gaDi rahal achhi shool san
tano turat hansi dait chhi hum
ritu vasantak phool san॥
chhi ahan chali jait katahu
likhit va maukhik debऽ le
jani nani ke ke abait achhi
jani nani ki ki lebऽ le.
thaaDh chanan bhaal jinkar
gomukhime maal hoit achhi
je kono udhva uthai chhai
sabme o haath hoit achhi.
ke paDhal, ke moorkh, ke achhi
neek athva badachlan achhi
ke svjati ke sujati
ke svajan va ke sujan achhi.
he jahajak uDal panchhi
ja ne ghuri abait chhi
ta satat kanpite rahai chhi
vrint parhuk phool san॥
sharad ritu ke svachchh nabhme
kehan punam chaan hoi chhai
thaDhiahu jan phutay majjar
gaachh ludhkal aam hoi chhai.
ki hetai jan svayan chatak
lubdh ho kami prvasak
mon sampay phar achhit
aas aghvrittik akasak.
janai chhi je janak jinkar
svayan shri uDDish chhathi
tane ne karttavyak niyamak
putr ganapati iish chhathi.
hoichh sanshay heb sojhan
ber par jhari payab ki
tan satat jharite rahai chhi
vaat shapit phool san॥
janm janmak punya bal vash
klesh bhanjak raam aota
teer laota, dhanush laota
charan raj mam dhaam laota.
patit narapti ker kukrityan
hum pathar baat lajak
jan prtiksha ramhik ho
tan ahalya kon kajak.
ke lagaot ja tamacha
kroor kalak gaal par
ke lagaot laal tika
bhavya bharat bhaal par.
desh sundar bhartak
simant ii aghkal achhi
hum bujhai chhi ai shati ke
aai antim saal achhi.
gagan path rath baisi dinkar
bhamathu bhal shardul vat
hum satat jharite rahab prabhu
vahni vyapit phool san॥
jan ahan sojhan abai chhi
jani nani hum ki pabai chhi.
jani nani katek kuntha
gaDi rahal achhi shool san
tano turat hansi dait chhi hum
ritu vasantak phool san॥
jan ahan sojhan abai chhi
jani nani hum ki pabai chhi.
ki kahu, katek rachna
ankme satne rahai chhee॥
romme ganthal ahan ke
bhay anishchitta bhavishyak
del dainandin banal achhi
sahas shukracharya shishyak.
raam jan pete Dengaota
ke metaot kalima ke
dusht raktap graas dinkar
ke chhinat shuchi lalima ke.
jani nani katek kuntha
gaDi rahal achhi shool san
tano turat hansi dait chhi hum
ritu vasantak phool san॥
chhi ahan chali jait katahu
likhit va maukhik debऽ le
jani nani ke ke abait achhi
jani nani ki ki lebऽ le.
thaaDh chanan bhaal jinkar
gomukhime maal hoit achhi
je kono udhva uthai chhai
sabme o haath hoit achhi.
ke paDhal, ke moorkh, ke achhi
neek athva badachlan achhi
ke svjati ke sujati
ke svajan va ke sujan achhi.
he jahajak uDal panchhi
ja ne ghuri abait chhi
ta satat kanpite rahai chhi
vrint parhuk phool san॥
sharad ritu ke svachchh nabhme
kehan punam chaan hoi chhai
thaDhiahu jan phutay majjar
gaachh ludhkal aam hoi chhai.
ki hetai jan svayan chatak
lubdh ho kami prvasak
mon sampay phar achhit
aas aghvrittik akasak.
janai chhi je janak jinkar
svayan shri uDDish chhathi
tane ne karttavyak niyamak
putr ganapati iish chhathi.
hoichh sanshay heb sojhan
ber par jhari payab ki
tan satat jharite rahai chhi
vaat shapit phool san॥
janm janmak punya bal vash
klesh bhanjak raam aota
teer laota, dhanush laota
charan raj mam dhaam laota.
patit narapti ker kukrityan
hum pathar baat lajak
jan prtiksha ramhik ho
tan ahalya kon kajak.
ke lagaot ja tamacha
kroor kalak gaal par
ke lagaot laal tika
bhavya bharat bhaal par.
desh sundar bhartak
simant ii aghkal achhi
hum bujhai chhi ai shati ke
aai antim saal achhi.
gagan path rath baisi dinkar
bhamathu bhal shardul vat
hum satat jharite rahab prabhu
vahni vyapit phool san॥
jan ahan sojhan abai chhi
jani nani hum ki pabai chhi.
jani nani katek kuntha
gaDi rahal achhi shool san
tano turat hansi dait chhi hum
ritu vasantak phool san॥
स्रोत :
पुस्तक : अक्षर निर्क्षर (मैथिली काव्य-संग्रह) (पृष्ठ 26)
रचनाकार : बुद्धिनाथ झा
प्रकाशन : क्रिएटिव कैम्पस प्रकाशन, हैदराबाद
संस्करण : 2015
Additional information available
Click on the INTERESTING button to view additional information associated with this sher.
rare Unpublished content
This ghazal contains ashaar not published in the public domain. These are marked by a red line on the left.